70 yaş üstü kişiler ve diğer risk grupları

Bazı kişiler covid-19 bulaştığında daha şiddetli belirtiler yaşayabilir. Burada yaşlılar ve risk altındaki kişilere salgının yayılması hakkında tavsiyeler, hangi destekleri alabileceğiniz ve sağlık hizmetlerindeki haklarınız hakkında bilgiler bulunmaktadır.
Uppdaterades

ID4

Risk grupları

Bazı kişilerde, özellikle zatürre ve solunum sıkıntısı yaşıyorlar ve covid-19 bulaşmışsa daha şiddetli semptomlar görülebilir. Hastalık yeni olduğundan, hangi grupların ciddi hasta olma riski yaşadıklarına dair bütün durumu kapsayan bilgi bulunmamaktadır.

ID69

Risk grupları

Ciddi hasta olma riski yaş arttıkça giderek artar. Erkeklerin, ciddi şekilde hastalanıp ölme riski kadınların iki katıdır. Buna ek olarak, aşağıdaki durumlardan herhangi birini yaşayanlarda, risk daha da artar. Listede daha yüksekte olan durumların, yarattıkları riskler de o kadar büyüktür.  

  • Organ nakli.
  • Kan kanserleri, halen ve daha önceden yaşanmış olanlar.
  • Nörolojik hastalıklar (örneğin MS, Parkinson, Myastenia gravis).
  • Obezite (obezite arttıkça risk de artar).
  • Diyabet (iyi tedavi edilirse daha az risk yaratır).
  • Sürmekte olan kanser tedavisi.
  • Kronik akciğer hastalığı (astım dahil, ama iyi tedavi edilirse risk azdır).
  • İnme/demans.
  • Bağışıklık sistemini baskılayan diğer hastalık veya tedaviler.
  • Karaciğer hastalığı.
  • Böbrek fonksiyonlarında yetersizlik.
  • Kalp ve damar hastalığı.
  • Down sendromu

İsveç Halk Sağlığı Kurumu’nun (Folkhälsomyndigheten) web sayfasında nelerin Covid-19 hastalığını ağır geçirme riskini artırdığına dair daha fazla bilgi mevcut. (Sayfa İsveççe’dir)

İsveç Ulusal Sağlık ve Refah Kurulu’nun (Socialstyrelsen) risk gruplarını içeren bir listesi de var ve orada aşağıdaki tanılar da mevcut.

  • Şizofreni
  • Bipolar bozukluk

ID31

Acil yardıma ihtiyacınız varsa sağlık hizmetlerine başvurun


Ağır ve acil durumlar için tıbbi bakıma ihtiyacı olan herkesin covid-19 korkusuyla yardım istemekten kaçınmaması önemlidir. Acil durumda 112'yi arayın. Belirtiler ve sağlık hizmetleri hakkında acil olmayan sorularınız varsa 1177'yi arayın. Telefon hattında İsveççe ve İngilizce cevap verilmektedir. Yaşadığınız yere bağlı olarak, başka dillerde konuşma imkanı da olabilir. Kendiniz arayamıyorsanız bir akrabanızdan veya arkadaşınızdan yardım alın.

ID32

Yardım ve destek alın

  • Eğer gıda alışverişi veya ilaç almak için yardıma ihtiyacınız varsa, irtibata geçmeniz gereken belediyedir. Belediyelerin yaklaşık yarısı, risk altındaki gruplar için yiyecek alışverişi konusunda belediyeleri destekleyen gönüllü savunma örgütlerinden oluşan Gönüllü Kaynak Grubu ile işbirliği yapmaktadır.
  • Gönüllü Kaynak Grubu'nun bulunmadığı belediyelerde, Kızıl Haç, Rädda barnen, Stadsmissionen, İsveç Kilisesi ve Ulusal Spor Federasyonu'nun yardım edebileceği acil bir çözüm vardır. Bazı belediyelerin farklı bir çözümü bulunmaktadır. Nasıl yardım alabileceğiniz hakkında daha fazla bilgi edinmek için belediyenizi arayın veya e-posta yazın. İsveççe veya İngilizce iletişim kuramıyorsanız, temasa geçmek için bir akrabanızdan veya arkadaşınızdan yardım alın.
  • Örneğin, gıda, köpeği tuvalete çıkarma,ilaç ve paket veya benzeri şeyleri teslim alınması için alışveriş konusunda yardıma ihtiyacınız varsa, Kiracılar Derneği'nin bir girişimi olan İyi Komşular’a (Goda grannar) kayıt olabilirsiniz. İsveççe veya İngilizce iletişim kuramıyorsanız, temasa geçmek için bir akrabanızdan veya arkadaşınızdan yardım alın.
  • Görevimiz Ruh Sağlığı web sitesinde (Uppdragpsykiskhälsa) yaşlılar için destek ve kaynaklar hakkında toplanan bilgiler bulacaksınız. Sayfa İsveççedir.

ID33

Sağlık hizmetlerindeki haklarınız

  • 1177.se sitesinde sağlık hizmetini nasıl arayacağınızı, hangi yasa ve kuralların geçerli olduğunu, hangi ücretleri ödediğinizi ve hangi haklara sahip olduğunuzu okuyabilirsiniz.
  • Sağlık ve bakım hizmetinden memnun değilseniz, öncelikle temasta olduğunuz kliniğe başvurmalısınız.  Sağlık ve bakım hizmetinden memnun değilseniz, her İl İdaresinde size yardımcı olacak bir Hasta Kurulu (patientnämnd) da bulunmaktadır. Örneğin, Hasta Kurulu sorumlu sağlık personeli ile iletişime geçmenize yardımcı olabilir. Daha fazla bilgi edinmek için ilinizdeki İl İdaresine başvurun.

ID10

Huzurevlerine ziyaret

İsveç Halk Sağlığı Kurumu (Folkhälsomyndigheten), huzurevlerine ziyareti yasaklayabilir. Bu karar 31 Mayıs 2021 tarihine kadar geçerlidir.

Ziyaret için geçerli kuralları öğrenmek için söz konusu huzurevi ile iletişime geçin. İşletmeden sorumlu kişi, salgının huzurevine girmemesi ve huzurevi sakinleri ile personeline bulaşmamasını sağlamakla mükelleftir. Huzurevi sakinleri ve yakınları da salgının yayılmasını kısıtlamak için genel tavsiyelere uymakla mükelleftir.

İsveç Halk Sağlığı Kurumu’nun huzurevlerine ziyaretlerde salgının yayılmasını önleme hakkındaki açıklaması

(Sayfa İsveççe’dir)

ID6

Hamileler

Çocuklara Covid-19 bulaşabiliyor ama bebeklerde ve çocuklarda çok nadiren ciddi semptomlar görünüyor. Bu sebeple sağlıklı bebeklerin doğumdan sonra annelerinden ayrılmasına gerek yok.

Yeni araştırmalar hamilelerin, Covid-19 enfeksiyonunu ağır geçirme riskinin daha yüksek olduğunu gösteriyor ki bu da erken doğum ve diğer ciddi komplikasyon riskinin artmasına sebep olabilir. İsveç Halk Sağlığı Kurumu bu sebeple hamilelerin çok daha dikkatli olmaları hususundaki tavsiyelerini güçlendirmek ve tekrarlamak istiyor. Bu, 20-36 haftalık hamile olan kadınlar için geçerlidir. Ciddi hastalık riski yüksek tansiyon, diyabet ve obezite gibi diğer risk faktörleri ile kombinasyon halinde de artabiliyor.

Tüm hamileler mesafeyi koruma, el hijyenine dikkat etme ayrıca küçük bir çevre dışında sosyal temastan ve kalabalıklardan kaçınma ile ilgili tavsiyelere uyma konusunda genel olarak çok daha titiz davranmalıdır.

İsveç Halk Sağlığı Kurumu, hamilelerden bu senenin grip aşısını olmalarını da istiyor. Doğumdan önce hastalığa yakalanmaktan kaçınmak da önemli. Hamileliğin sonundaki bir solunum yolu enfeksiyonu risklere neden olabilir.

İsveç Halk Sağlığı Kurumu (Folkhälsomyndigheten) genel olarak hamilelerin Covid-19 aşısı olmalarını tavsiye etmiyor ancak herhangi bir risk grubunda olan hamileler 3. fazda bir mRNA aşısı ile Covid-19 hastalığına karşı aşı olabilir. Bu tavsiye, Covid-19 hastalığını ağır geçirmelerine neden olabilecek bir durumdan veya hastalıktan muzdarip olan kadınlar için geçerlidir örneğin, 35 yaş üstü veya vücut kitle indeksi (BMI) 30’un üzerinde olan kadınlar.

İsveç Halk Sağlığı Kurumu’nun web sayfasından hangi risk faktörlerinin Covid-19 hastalığını ağır geçirmeye neden olabileceğine dair daha fazla bilgi alın (Sayfa İsveççe’dir)

İş Yerinde Hamileler ve Covid-19

Hamile kadınların yeni korona virüse maruz kalmalarına yol açacak görevleri olmamalıdır. Hamile olan çalışanlar, doğrulanmış Covid-19 enfeksiyonu olan hastaların veya bakım alan kişilerin tedavisi ya da bakımı ile çalışmamalıdır. Bu, hamile olan kişi ile bağlantılı olabilecek belirli risklerden kaynaklanmaktadır. İhtiyatlılık ilkesi geçerli olmalıdır, yani az yerine daha fazla koruyucu önlemler alınmalıdır.

ID81

Önleyici hastalık ödeneği

Bazı risk altındaki grupların covid-19'da ciddi şekilde hasta olma riski özellikle yüksektir ve bu durumda hastalık kapmalarını önlemek için önleyici bir tedbir olarak hastalık ödeneği almaya hak kazanabilmektedirler.

Şu durumlarında ödenek alabilirsiniz:

  • İşiniz varsa ama covid-19’ten ciddi hasta olma riski doğran bir hastalığınız bulunuyorsa ve
  • evden çalışamıyorsanız ve işvereniniz istihdam bağlamında size başka işler sunamıyor veya enfeksiyonun yayılmasını önlemek için işyerindeki çalışma şartlarını duruma uyarlayamıyorsa;
  • Bir covid-19 risk grubuna ait olduğunuzu kanıtlayan bir sağlık sertifikasına sahipseniz.

Önleyici hastalık ödeneği alma koşulları hakkında İsveç Sosyal Sigortalar Kurumu'nun sağladığı bilgi (sayfa İsveççedir)